Proje Oluştur
Bütün yazılar

Sunucu

Paylaşımlı hosting mi, kendi sunucun mu?

Site yavaşladığında ilk suçlanan tasarım oluyor, oysa çoğu zaman sorun altta. Hangi durumda paylaşımlı hostingin yettiğini, ne zaman dar geldiğini yazıyoruz.

7dk okuma

Site yavaş açılıyorsa ilk bakılan yer genelde tasarım ve görseller oluyor. Onlar da etkiliyor ama çoğu zaman asıl sorun altta: sitenin durduğu yerde. Bu yazı hangi durumda neyin yeteceğini anlatıyor.

Üç seçenek

Paylaşımlı hostingSanal sunucuYönetilen platform
Aylık maliyetEn düşükOrtaKullanıma göre
KaynakPaylaşılıyorSize ayrılmışOtomatik ölçekleniyor
YönetimSağlayıcıdaSizdeSağlayıcıda
Kök erişimiYokVarSınırlı
Ani trafiğe dayanmaZayıfKapasite kadarİyi

Paylaşımlı hostingte aynı makinede onlarca site duruyor. Komşu sitelerden biri yoğunlaşınca sizinki de yavaşlıyor ve bunu ne siz görüyorsunuz ne de düzeltebiliyorsunuz. Ucuz olmasının sebebi tam olarak bu.

Paylaşımlı hosting ne zaman yeterli

  • Tanıtım sitesi. Sayfa sayısı az, içerik seyrek değişiyor, ziyaretçi sayısı ölçülü.
  • Ürün satmayan kurumsal site. Form var, sepet yok.
  • Bütçenin gerçekten dar olduğu, sitenin de kritik olmadığı durumlar.

Ne zaman dar geliyor

Şu beş işaretten biri bile geçiş sebebi:

  1. Site dönem dönem yavaşlıyor ve neden olduğu bulunamıyor. Genelde komşu site yüklenmiştir.
  2. E-ticarete geçtiniz. Sepet ve ödeme, tanıtım sitesinden farklı bir yük demek; üstelik yavaşlık doğrudan satış kaybı.
  3. Kampanya yapıyorsunuz. Reklamla gelen ani trafik, paylaşımlı hostingin en zorlandığı şey. Reklam bütçesi harcanırken site kapalı kalıyor.
  4. Mail teslimatında sorun var. Aynı sunucudan başka sitelerin gönderdiği maillerin itibarını da paylaşıyorsunuz. Ayrıntısını kurumsal e-posta yazısında anlattık.
  5. Odoo ya da benzeri bir sistem kuracaksınız. Paylaşımlı hosting bunu zaten çalıştırmıyor.

Kendi sunucunuzda ne değişiyor

Kaynak size ayrılıyor, kök erişimi geliyor, istediğinizi kurabiliyorsunuz. Karşılığında güncelleme, yedekleme ve güvenlik sizin sorumluluğunuza geçiyor.

Buradaki yaygın hata sunucuyu kurup unutmak. Güncellenmeyen bir sunucu birkaç ay içinde açık hâle geliyor ve genelde sorun çıkana kadar fark edilmiyor. Sunucu yönetimi başlığımız tam olarak bu kısım için: kurulum bir günlük iş, asıl mesele sonraki iki yıl.

Yavaşlığın kaynağını nasıl bulursunuz

Geçiş kararı vermeden önce sorunun gerçekten altta olduğunu doğrulamak gerekiyor. Üç ölçüm yeterli:

ÖlçümNe söylüyorKötüyse
İlk bayt süresiSunucunun cevap verme hızıSorun altta
Toplam yüklenmeSayfanın tamamının gelmesiSorun görsellerde ya da kodda
Farklı saatlerde tekrarDalgalanma var mıDalgalanıyorsa komşu site

İlk bayt süresi yüksekse tasarımı optimize etmenin faydası yok, sorun sitenin durduğu yerde. Tersi de doğru: ilk bayt hızlı ama sayfa geç açılıyorsa sunucu değiştirmek para israfı olur, görsellere ve koda bakmak gerekiyor.

Aynı ölçümü günün farklı saatlerinde tekrarlayın. Sabah hızlı akşam yavaşsa, paylaşımlı hostingte komşu siteler yükleniyor demektir ve bunu sizin tarafınızdan çözmenin yolu yok.

Sanallaştırma ne zaman devreye giriyor

Birden fazla sistemi aynı makinede çalıştırmanız gerekiyorsa, hepsini üst üste kurmak yerine ayırmak daha sağlıklı. Biri çökerse diğerleri etkilenmiyor, biri güncellenirken diğerleri duruyor.

Sanallaştırma tarafında Proxmox kullanıyoruz. Tek sunucuda birden çok müşteri sistemi ya da tek işletmede birden çok ortam (canlı, test) durduğunda bu yapı işi ciddi biçimde kolaylaştırıyor.

Geçmeden önce yapılacaklar

Sunucu değiştirmek göründüğünden risklidir; sırası bozulunca site saatlerce kapalı kalabiliyor. İzlediğimiz sıra şu:

  1. Alan adının nerede yönetildiğini bulun. Şaşırtıcı biçimde çoğu işletme bunu bilmiyor ve geçiş sırasında aranacak kişi bulunamıyor.
  2. Yeni sunucuya kurun ve test edin. Eski sunucu hâlâ çalışırken, yeni yapı geçici bir adresten denenir.
  3. DNS sürelerini önceden kısaltın. Yönlendirme değişince kaç saatte yayılacağını bu belirliyor; geçişten bir gün önce kısaltmak gerekiyor.
  4. Yönlendirin ve eskisini kapatmayın. En az bir hafta açık kalsın; yayılma tamamlanana kadar bazı ziyaretçiler eskisine gitmeye devam ediyor.
  5. Mail kayıtlarını unutmayın. Sunucu taşınırken en sık atlanan şey bu ve fark edildiğinde maillerin bir kısmı çoktan kaybolmuş oluyor.

Sık sorulanlar

Sunucum nerede olmalı?

Ziyaretçilerinizin çoğunluğuna yakın olması hız açısından iyi. Türkiye ve KKTC ağırlıklı bir kitle için Avrupa veri merkezleri yeterli; önüne içerik ağı koyunca fark iyice azalıyor.

Geçiş sırasında sitem kapanır mı?

Doğru yapıldığında kapanmıyor. Yeni sunucuya kurulum yapılıp test edildikten sonra DNS yönlendiriliyor; eski sunucu bir süre açık kalıyor ki geçiş sırasında gelen ziyaretçi boşluğa düşmesin.

Yönetilen platform mu, kendi sunucum mu?

Yönetilen platform bakımı üstlenir ve hızlı başlatır, karşılığında bazı kısıtları vardır. Somut bir örnek: bazıları giden mail portlarını kapatıyor ve bunu belgelerinde yazmıyor. Kısıtları baştan sormak gerekiyor.

Yedekleme ne sıklıkla olmalı?

Kaybetmeyi göze alabildiğiniz süre kadar. Günde bir sipariş alan bir site için günlük yedek yeterli; saatte onlarca sipariş alan bir sitede günlük yedek bir günlük satışı kaybetmek demek.

Bunlar da ilgini çekebilir

İlgili sayfalar

Bir sonraki proje sizinki olsun.

Aklınızdaki işi anlatın; iki iş günü içinde kapsam, süre ve bütçe önerisiyle dönüyoruz.