Odoo POS’ta dört para birimiyle kasa açmak

Kıbrıs’ta bir markette kasaya geçen para tek cinsten değil. Aynı gün içinde TL, sterlin, euro ve dolar geliyor. Müşteri yüz euro uzatıp kalanını TL ödeyebiliyor. Bu, oradaki esnaf için sıradan bir gün.

Standart Odoo POS için sıradan değil. Bir POS oturumu tek para birimiyle açılıyor ve o oturum boyunca o para biriminde kalıyor. Sistemi olduğu gibi kurduğunuzda kasiyerin yapabileceği tek şey kafadan hesaplayıp elle giriş yapmak oluyor.

Elle çözmenin bedeli

Bu sorunla ilk karşılaşan işletmeler genelde şunlardan birini yapıyor:

• Her para birimi için ayrı POS oturumu açmak. Kasiyer müşteriye göre oturum değiştiriyor, gün sonunda dört ayrı kasa kapanışı çıkıyor ve karışık ödemeyi yine çözemiyor.
• Her şeyi TL’ye çevirip öyle girmek. Kur kasiyerin kafasında ya da bir kâğıtta duruyor, gün içinde değişiyor, kasa tutmuyor.
• İkinci bir yerde not tutmak. Döviz tahsilatı deftere yazılıyor, akşam muhasebeye aktarılıyor. Bu, POS almanın sebebini ortadan kaldırıyor.

Üçünde de aynı sonuç: kasa açığı ya da fazlası, ve kimsenin nereden geldiğini bilmediği farklar.

Modülün yaptığı

Bu iş için ayrı bir modül yazdık. Yaptığı üç şey var:

1. Dört para birimi aynı fişte kullanılabiliyor. Müşteri yüz euro verip kalanı TL ödeyebiliyor; sistem ikisini de aynı siparişe yazıyor ve para üstünü doğru para biriminde hesaplıyor.
2. Kur canlı geliyor. K.K.T.C. Merkez Bankası’ndan zamanlanmış görevle çekiliyor, kasiyerin kur girmesi gerekmiyor. Sabah açılışta güncel değer hazır oluyor.
3. Kasa kapanışı para birimine göre ayrışıyor. Gün sonunda hangi kasada ne kadar TL, ne kadar euro var, ayrı ayrı görünüyor.

Kur farkı nereye yazılıyor

Asıl teknik mesele bu. Satış anındaki kurla, dövizin bankaya yatırıldığı andaki kur aynı değil. Aradaki fark muhasebede bir yere yazılmak zorunda.

Modül farkı satış anında sabitliyor: sipariş hangi kurla kesildiyse muhasebe kaydı da o kurla oluşuyor. Sonrasında ortaya çıkan fark banka mutabakatında kur farkı hesabına düşüyor. Bu, kasayı muhasebeden ayırmayan tek yol ve elle yapıldığında hiç tutmayan yer burası.

Fiş nasıl görünüyor

Karışık ödemede fişin de bunu göstermesi gerekiyor, yoksa müşteri ne verdiğini anlamıyor ve iade durumunda tartışma çıkıyor. Fişte üç şey ayrı ayrı yazıyor:

• Satır toplamı, kasanın ana para biriminde.
• Alınan her para birimi ayrı satır olarak: kaç euro, kaç TL, hangi kurdan.
• Para üstü, hangi para biriminden verildiyse o cinsten.

Bu ayrıntı küçük görünüyor ama iade ve değişimde en çok işe yarayan yer burası: kasiyer fişe bakıp müşterinin ne verdiğini görebiliyor.

Gün sonunda ne oluyor

Kasa kapanışında dört para birimi ayrı ayrı sayılıyor ve her biri için beklenen tutar ekranda duruyor. Fark varsa hangi para biriminde olduğu görülüyor; tek toplamda birleştirilmiş bir kasada bu bilgi kayboluyor.

Muhasebeye giden kayıt da öyle: her para birimi kendi hesabına düşüyor, TL karşılığı satış anındaki kurla yazılıyor. Bunun neden önemli olduğunu bir üstteki bölümde anlattık.

Kime gerekiyor

• Turizm bölgesindeki perakende. Müşterinin cebindeki para tek cinsten değil.
• Sınır ya da ada ekonomileri. KKTC bunun tipik örneği, ama aynı durum başka yerlerde de var.
• Döviz fiyatlı ürün satan işletmeler. Fiyat euro, tahsilat TL olduğunda kur her satışta devreye giriyor.

Tek para birimiyle çalışıyorsanız bu modüle ihtiyacınız yok; standart Odoo POS zaten işinizi görüyor. Market ve kafe sistemleri tarafında kurduğumuz sistemlerin bir kısmında bu modül hiç açılmıyor.